Shloka 40
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
पज्चेन्द्रियेषु भूतेषु सर्व वसति दैवतम् । आदित्यश्रन्द्रमा वायुर्त्रह्या प्राण: क्रतुर्यम:
pañcendriyeṣu bhūteṣu sarvaṃ vasati daivatam | ādityaś candramā vāyus trayaḥ prāṇaḥ kratur yamaḥ ||
“ในสรรพสัตว์ผู้ประกอบด้วยอินทรีย์ทั้งห้า เทวภาวะสถิตอยู่ทั่วทุกแห่ง ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และลม—ทั้งสามนี้คือพลังชีวิตในรูปสามประการ และเคียงคู่กันนั้นมี ‘กรตุ’ (การกระทำอันศักดิ์สิทธิ์ที่มีวินัย) กับ ‘ยมะ’ (ความสำรวมทางศีลธรรม/เจ้าแห่งยุติธรรม) ตั้งมั่นอยู่”
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
That the divine pervades all five-sensed living beings, and that recognizing the life-sustaining cosmic powers (Sun, Moon, Wind as prāṇa) supports an ethic of restraint, reverence, and dharmic conduct.
In the Tulādhāra discourse of the Śānti Parva, Tulādhāra instructs his interlocutor on dharma by pointing to the indwelling divinity in all beings and to the cosmic principles that sustain life and moral order.