Shloka 61
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
Devanagari script
अनर्थों हि भवेदर्थों दैवात् पूर्वकृतेन वा । सम्बुद्धाहं निराकारा नाहमद्याजितेन्द्रिया,भाग्यसे अथवा पूर्वकृत शुभ कर्मोके प्रभावसे कभी-कभी अनर्थ भी अर्थरूप हो जाता है, जिससे आज निराश होकर मैं उत्तम ज्ञानसे सम्पन्न हो गयी हूँ। अब मैं अजितेन्द्रिय नहीं रही हूँ
Translation
บางคราวด้วยอำนาจแห่งโชคชะตา หรือด้วยผลแห่งกรรมที่ทำไว้ก่อน อันไม่พึงประสงค์ก็กลับกลายเป็นประโยชน์ได้ เพราะเหตุนั้นวันนี้เราจึงตื่นรู้ ไร้ความใคร่หวัง และบัดนี้อินทรีย์ของเรามิได้ไร้การครอบงำอีกต่อไป
Word by Word
अनर्थःmisfortune; non-benefit
अनर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअनर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
भवेत्may become; would become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
अर्थःbenefit; good; purpose
अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
दैवात्from fate; by destiny
दैवात्:
Karana
TypeNoun
Rootदैव
FormNeuter, Ablative, Singular
पूर्वकृतेनby what was done before; by a prior deed
पूर्वकृतेन:
Karana
TypeAdjective
Rootपूर्वकृत
FormNeuter, Instrumental, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes