Shloka 25
Śalya Installed as Commander; Coalition Agreement and Battle Arrays (शल्यसेनापत्यारोहणं व्यूहवर्णनं च)
मद्रराज: कृत: शल्यो धार्तराष्ट्रेण माधव । सेनापति्महेष्वास: सर्वसैन्येषु पूजित:,इति सत्य ब्रवीम्येष दुर्योधन न संशय: । “मैं रणभूमिमें कुन्तीके सभी पुत्रों और सामने आये हुए सोमकोंपर भी विजय प्राप्त कर लूँगा। इसमें भी संदेह नहीं कि मैं तुम्हारा सेनापति होऊँगा और ऐसे व्यूहका निर्माण करूँगा, जिसे शत्रु लाँघ नहीं सकेंगे। दुर्योधन! यह मैं तुमसे सच्ची बात कहता हूँ। इसमें कोई संशय नहीं है”
sañjaya uvāca |
madra-rājaḥ kṛtaḥ śalyo dhārtarāṣṭreṇa mādhava |
senāpatir mahā-iṣvāsaḥ sarva-sainyeṣu pūjitaḥ |
iti satyaṃ bravīmy eṣa duryodhana na saṃśayaḥ |
สัญชัยกล่าวว่า “โอ้ มาธวะ ศัลยะ กษัตริย์แห่งมทรา ได้รับการแต่งตั้งจากโอรสแห่งธฤตราษฏระ (ทุรโยธนะ) ให้เป็นแม่ทัพใหญ่ เป็นมหาธนูรผู้เลิศ และเป็นที่เคารพในหมู่กองทัพทั้งปวง ข้อนี้เรากล่าวเป็นสัตย์ ทุรโยธนะ—หาได้มีความสงสัยไม่”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds how authority in war is consolidated through appointment, reputation, and public honor; yet the insistence on “truth” (satya) also highlights the ethical tension of claiming certainty and victory amid a conflict driven by adharma and ambition.
Sañjaya reports that Śalya, king of Madra and a renowned archer, has been made the Kaurava commander by Duryodhana, and he emphasizes this as a definite, doubtless fact—setting the stage for the Kaurava battle leadership in the Shalya Parva.