Shloka 6
Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ
Mace-duel’s intense exchange
संजय उवाच स मेघनिनदो हर्षान्निनदन्निव गोवृष: । आजुहाव तदा पार्थ युद्धाय युधि वीर्यवान्,संजयने कहा--महाराज! उस समय रणभूमिमें मेघके समान गम्भीर गर्जना करनेवाले पराक्रमी दुर्योधनने हर्षमें भरकर जोर-जोरसे शब्द करनेवाले साँड़की भाँति सिंहनाद करके कुन्तीपुत्र भीमसेनको युद्धके लिये ललकारा
sañjaya uvāca | sa meghaninadaḥ harṣān ninadann iva govṛṣaḥ | ājuhāva tadā pārthaṃ yuddhāya yudhi vīryavān |
สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่มหาราช ครานั้นนักรบผู้เกรียงไกร ผู้มีเสียงคำรามดุจฟ้าร้องจากเมฆครึ้ม ครั้นปลาบปลื้มด้วยความยินดี ก็เปล่งเสียงกึกก้องดุจโคอุสุภราช แล้วท้าพารถะ (ภีมเสนะ) ให้เข้าประจัญบานในสนามรบ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how martial pride and exhilaration can intensify conflict: the warrior’s thunderous self-assertion and public challenge show the kṣatriya drive for direct combat, while also hinting at the ethical tension between valor (vīrya) and the destructive momentum of ego in war.
Sañjaya describes Duryodhana on the battlefield roaring like thunder and bellowing like a bull, then calling out Bhīmasena (Kuntī’s son) to fight—setting the tone for a direct, personal confrontation amid the larger war.