Shloka 76
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
जघानानुचरै: सार्थ विविधायुधपाणिशभि: । साथ ही उन्होंने युद्धस्थलमें आठ पद्म दैत्योंसे घिरे हुए महिषासुरका, दस लाख असुरोंसे सुरक्षित त्रिपादका और दस निखरव दैत्य-योद्धाओंसे घिरे हुए हदोदरका भी नाना प्रकारके आयुधधारी अनुचरोंसहित वध कर डाला ।। तथाकुर्वन्त विपुल॑ नादं वध्यत्सु शत्रुषु,राजन! जब शत्रु मारे जाने लगे, उस समय कुमारके अनुचर दसों दिशाओंको गुँजाते हुए बड़े जोर-जोरसे गर्जना करने लगे। इतना ही नहीं, वे आनन्दमग्न होकर नाचने, कूदने तथा जोर-जोरसे हँसने लगे
tathā kurvanta vipulaṃ nādaṃ vadhyatsu śatruṣu, rājan, kumārasya anucarā daśo diśo guñjayantaḥ mahāśabdaiḥ nanāduḥ; te ca ānandamagnā nṛtyantaḥ plavantaḥ ca prahasantaḥ ca babhūvuḥ.
พระองค์ทรงสังหารพวกนั้นทั้งหมดพร้อมด้วยบริวารผู้ถืออาวุธนานาประการ ครั้นศัตรูถูกฆ่าฟันล้มตายลง ข้าแต่มหาราช บริวารของกุมาระก็เปล่งมหานาทให้ก้องไปทั่วสิบทิศ ด้วยความปลื้มปีติแห่งชัยชนะ พวกเขาเต้นรำ กระโดดโลดเต้น และหัวเราะเสียงดัง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective emotion follows the tide of war: when foes fall, the victorious side’s retinue erupts in triumphant noise and celebration. Ethically, it underscores the intoxicating nature of victory in battle—how joy and cruelty can mingle when violence becomes spectacle.
As enemies are being slain, Kumāra’s attendants raise a thunderous roar that fills all directions. Overjoyed, they celebrate physically—dancing, leaping, and laughing—marking the momentum of victory on the battlefield.