Shloka 18
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
बहुलत्वाच्च नोक्ता ये विविधा देवतागणा: । ते कुमाराभिषेकार्थ समाजग्मुस्ततस्तत:,रुद्रर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभु: । महापराक्रमी इन्द्र और विष्णु, सूर्य और चन्द्रमा, धाता और विधाता, वायु और अग्नि, पूषा, भग, अर्यमा, अंश, विवस्वान्ू, मित्र और वरुणके साथ बुद्धिमान् रुद्रदेव, एकादश रुद्रणण, आठ वसु, बारह आदित्य और दोनों अश्विनीकुमार--ये सब-के-सब प्रभावशाली कुमार कार्तिकेयको घेरकर खड़े हुए संख्यामें अधिक होनेके कारण जिनके नाम यहाँ नहीं बताये गये हैं, वे सभी नाना प्रकारके देवता कुमार कार्तिकेयका अभिषेक करनेके लिये इधर-उधरसे वहाँ आ पहुँचे थे
bahulatvācca noktā ye vividhā devatāgaṇāḥ | te kumārābhiṣekārthaṃ samājagmustatastataḥ || rudrairvasubhirādityairaśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เพราะมีมากเหลือคณานับ หมู่เทพนานาประเภทจึงมิได้เอ่ยนามไว้ทั้งหมด ณ ที่นี้. แต่เทพเหล่านั้นล้วนมาจากทุกทิศเพื่อการอภิเษก (abhiṣeka) แด่กุมาร (การ์ตติเกยะ). องค์ผู้เป็นใหญ่ยืนอยู่ท่ามกลางหมู่รุทระ วสุ อาทิตยะ และอัศวินกุมารทั้งสอง ขณะที่ชุมชนทิพย์พร้อมเพรียงกันมาด้วยความเคารพเป็นระเบียบ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how legitimate authority and honor are affirmed through collective recognition and proper ritual: even divine power is publicly established by orderly assembly, reverence, and consecration.
A vast multitude of gods gathers from all directions to perform the abhiṣeka (consecration) of Kumāra (Kārttikeya). He is depicted standing encircled by major divine classes—Rudras, Vasus, Ādityas, and the Aśvin twins—signaling a grand, universally endorsed installation.