Shloka 29
Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative
गत्वा चैवं महाबाहुर्नातिदूरे महायशा:,महाराज! इस प्रकार थोड़ी ही दूर जाकर महाबाहु, महायशस्वी धर्मात्मा भगवान् बलराम नागधन्वा नामक तीर्थमें पहुँच गये, जहाँ महातेजस्वी नागराज वासुकिका बहुसंख्यक सर्पोंसे घिरा हुआ निवासस्थान है। वहाँ सदा चौदह हजार ऋषि निवास करते हैं
gatvā caivaṁ mahābāhur nātidūre mahāyaśāḥ | mahārāja dharmātmā bhagavān balarāmo nāgadhanvā nāma tīrthaṁ prāpa, yatra mahātejā nāgarājo vāsukiḥ bahusaṅkhyakaiḥ sarpair gṛhītaḥ nivāsasthānaṁ (asti) | tatra sadā caturdaśa-sahasrāṇi ṛṣayaḥ nivāsanti ||
ข้าแต่พระมหาราชา! ครั้นเสด็จไปได้ไม่ไกลนัก พระพลรามผู้ทรงพระกรอันเกรียงไกร ผู้มีเกียรติยศใหญ่ และทรงตั้งมั่นในธรรม ก็เสด็จถึงทิรถะชื่อ “นาคธันวา” ที่นั่นเป็นที่พำนักของพญานาควาสุกิผู้รุ่งเรือง รายล้อมด้วยนาคนับไม่ถ้วน และเล่ากันว่า ณ สถานที่ศักดิ์สิทธิ์นั้น มีฤๅษีอยู่เป็นนิตย์ถึงหนึ่งหมื่นสี่พันรูป
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma through tīrtha-yātrā: the righteous Balarāma seeks sanctified places where sages dwell, implying that proximity to holy sites and ascetics supports ethical clarity and inner restraint even amid the wider violence of the epic.
Vaiśampāyana narrates that Balarāma travels a short distance and arrives at the Nāgadhanvā tīrtha, described as the abode of the serpent-king Vāsuki surrounded by many nāgas, where fourteen thousand sages reside continuously.