Shloka 44
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
रथनेमिसमुद्धूतं नि:श्वासैश्वापि दन्तिनाम् । रज: संध्याभ्रकलिलं दिवाकरपथं ययौ,रथके पहियों और हाथियोंके उच्छवासोंसे ऊपर उठायी हुई धूल संध्याकालके मेघोंके समान सूर्यके मार्गमें छा गयी थी
rathanemi-samuddhūtaṁ niḥśvāsaiś cāpi dantinām | rajaḥ sandhyābhra-kalilaṁ divākara-pathaṁ yayau ||
สัญชัยกล่าวว่า ฝุ่นที่ถูกขอบล้อรถศึกสะบัดขึ้น และที่ถูกลมหายใจของช้างพ่นพาให้ลอยสูงนั้น หนาทึบดุจกลุ่มเมฆยามสนธยา แผ่คลุมไปถึงเส้นทางของดวงอาทิตย์
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses battlefield dust covering the sun’s course as an image for how the force of conflict can cloud clarity and moral discernment; when violence intensifies, even what is ordinarily evident becomes obscured.
Sanjaya narrates the battle scene: chariot-wheels and elephants’ heavy breathing stir up immense dust, which becomes so dense that it looks like twilight clouds and seems to cover the sun’s path.