Shloka 43

अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन

Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault

Devanagari script

तेषां पत्रसमुद्भूतं रजस्तीव्रमदृश्यत । वातेन चोद्धतं राजन्‌ धावदभिश्नाश्वसादिभि:,राजन! उनके वाहनोंसे, हवासे और दौड़ते हुए घुड़सवारोंसे उड़ायी गयी भयंकर धूल सब ओर व्याप्त दिखायी देती थी

Transliteration

teṣāṁ patra-samudbhūtaṁ rajastīvram adṛśyata | vātena coddhataṁ rājan dhāvadabhiśna-aśva-sādibhiḥ ||

Translation

สัญชัยกล่าวว่า ข้าแต่มหาราช เห็นฝุ่นหนาทึบพวยพุ่งขึ้นจากรถศึกของพวกเขา ถูกลมพัดและถูกม้ากับพลม้าที่พุ่งทะยานกวัดแกว่งให้ฟุ้งกระจายไปทั่วทุกทิศ

Word by Word

तेषाम्of them

पत्र-समुद्भूतम्arisen from wings/feathers (i.e., from the flapping/winged standards etc.)

रजःdust

तीव्रम्fierce, intense

अदृश्यतwas seen, appeared

वातेनby the wind

चand

उद्धतम्raised up, stirred up

राजन्O king

धावत्by (those) running

अभि-श्न-अश्व-सादिभिःby the horsemen and the like (mounted warriors etc.)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra (addressed as rājan)

chariots/war-vehicles

wind

horses

horsemen/riders

dust (battlefield dust cloud)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes