Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)

चतुर्भिनिजघानाश्चान्‌ पत्रिभि: कृतवर्मण: । विव्याध गौतमं चापि षड्भिर्भल्लै: सुतेजनै:,तब महारथी राजा युधिष्ठिरने बड़ी उतावलीके साथ चार बाण मारकर कृतवमकि चारों घोड़ोंका संहार कर डाला तथा छ: तेज धारवाले भल्लोंसे कृपाचार्यको भी घायल कर दिया

caturbhir nijaghānāśvān patribhiḥ kṛtavarmaṇaḥ | vivyādha gautamaṃ cāpi ṣaḍbhir bhallaiḥ sutejanaiḥ ||

สัญชัยกล่าวว่า—พระราชายุธิษฐิระด้วยศรสี่ดอกได้สังหารม้าของกฤตวรมัน และด้วยลูกศรภัลละหกดอกอันคมยิ่ง ก็แทงกौตมะคือกรปะให้บาดเจ็บ นี่คือกรรมอันแข็งกร้าวซึ่งเกิดจากความจำเป็นแห่งสงคราม

चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
निजघानstruck/slain
निजघान:
Karta
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Plural
पत्रिभिःwith arrows (feathered shafts)
पत्रिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपत्रिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
कृतवर्मणःof Kṛtavarman
कृतवर्मणः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृतवर्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
विव्याधpierced/wounded
विव्याध:
Karta
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
गौतमम्Gautama (Kṛpa)
गौतमम्:
Karma
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
षड्भिःwith six
षड्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootषष्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
भल्लैःwith bhalla-arrows (broad-headed shafts)
भल्लैः:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
FormMasculine, Instrumental, Plural
सुतेजनैःvery sharp/keen-edged
सुतेजनैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसुतेजन
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kṛtavarman
K
Kṛtavarman's horses
G
Gautama (Kṛpa/Kṛpācārya)
A
arrows (patri)
B
bhalla arrows

Educational Q&A

The verse highlights the tension between personal restraint and kṣatriya-duty: even a dharma-minded king like Yudhiṣṭhira must act swiftly and decisively in war to neutralize threats, illustrating how dharma in battle often operates under harsh necessity rather than ideal gentleness.

In the ongoing battle, Yudhiṣṭhira targets Kṛtavarman’s mobility by killing his four horses with four arrows, then turns to Kṛpa (called Gautama) and wounds him with six sharp bhalla arrows, marking a forceful counterattack against prominent Kaurava warriors.