Shloka 5
पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
प्रयोजनं जन्मनि कि न मन्यते पराक्रमं पौरुषं चैव पार्थ: । पाज्चाल्यस्य द्रुपदस्यात्मजामिमां सभामध्ये यो व्यदेवीद् ग्लहेषु,क्या कुन्तीकुमार युधिष्ठिर इस जीवनमें पराक्रम और पुरुषार्थकी आवश्यकता नहीं समझते, जिन्होंने सभामें इस द्रुपदराजकुमारी कृष्णाको दाँवपर लगाकर जूएका खेल किया?
prayojanaṃ janmani kiṃ na manyate parākramaṃ pauruṣaṃ caiva pārthaḥ | pāñcālyasya drupadasyātmajām imāṃ sabhāmadhye yo vyadevīd glahēṣu ||
กรรณะกล่าวว่า “พารถะ (ยุธิษฐิระ) ในชาตินี้ไม่ตระหนักถึงความจำเป็นแห่งเป้าหมาย ความกล้าหาญ และความพยายามของบุรุษเลยหรือ? เขาผู้นั้นเองที่กลางท้องพระโรง ได้นำกฤษณา ธิดาแห่งท้าวทฺรุปทะ กษัตริย์แห่งปาญจาล ไปวางเป็นเดิมพันในคราวทอดสกา”
कर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical collapse caused by gambling and the failure of responsible agency: a ruler who should embody purpose, courage, and self-control instead treats a person as property in a wager, raising sharp questions about dharma, honor, and accountability.
In the dice-game episode of the royal assembly, Karna attacks Yudhiṣṭhira’s judgment, pointing out that he publicly wagered Draupadī (Kṛṣṇā), Drupada’s daughter, during the game—an act used to shame the Pāṇḍavas and intensify the court’s moral crisis.