Shloka 36
Adhyāya 52 (Sabhā-parva): Vidura Invites Yudhiṣṭhira to Hastināpura for the Dice Match
शतशक्ष कुथांस्तत्र सिंहला: समुपाहरन् । सिंहलदेशके क्षत्रियोंने समुद्रका सारभूत वैदूर्य, मोतियोंके ढेर तथा हाथियोंके सैकड़ों झूल अर्पित किये ।। संवृता मणिचीरैस्तु श्यामास्ताम्रान्तलोचना:,उपाजहुर्विशश्वैव शूद्रा: शुश्रूषवस्तथा । वे सिंहलदेशीय वीर मणियुक्त वस्त्रोंसे अपने शरीरोंको ढके हुए थे। उनके शरीरका रंग काला था और उनकी आँखोंके कोने लाल दिखायी देते थे। उन भेंट-सामग्रियोंको लेकर वे सब लोग दरवाजेपर रोके हुए खड़े थे। ब्राह्मण, विजित क्षत्रिय, वैश्य तथा सेवाकी इच्छावाले शूट्र प्रसन्नता-पूर्वक वहाँ उपहार अर्पित करते थे
śataśaḥ śaṅkhān tatra siṃhalāḥ samupāharan | siṃhaladeśakāḥ kṣatriyāḥ samudrasārabhūtaṃ vaidūryaṃ muktāpuñjāṃś ca hastināṃ ca śataśo jhūlān arpitavantaḥ || saṃvṛtā maṇicīraiḥ tu śyāmās tāmrāntalocanāḥ | upājahruḥ viśaś caiva śūdrāḥ śuśrūṣavas tathā ||
ทุรโยธนะกล่าวว่า “จากแคว้นสิงหล พวกเขานำสังข์ คุถา และเครื่องบรรณาการอื่น ๆ มาเป็นร้อย ๆ เหล่า กษัตริย์นักรบแห่งสิงหลถวายทรัพย์ประหนึ่งคั้นจากแก่นสารแห่งมหาสมุทร—แก้วไวฑูรยะ กองมุกดา และเครื่องประดับผ้าคลุมช้างนับร้อยชุด ผู้คนเหล่านั้นนุ่งห่มอาภรณ์ประดับรัตนะ กายคล้ำ และหางตาแดงเรื่อ ถูกกั้นไว้ยืนอยู่ ณ ประตูพร้อมของกำนัลนั้น พราหมณ์ กษัตริย์นักรบผู้พ่ายแพ้ ไวศยะ และศูทรผู้ใคร่รับใช้ ต่างก็ถวายของกำนัลด้วยท่าทีชื่นบานภายนอก”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how political power expresses itself through tribute and ceremonial giving: wealth, exotic goods, and public deference become instruments of legitimacy. Ethically, it invites reflection on the difference between genuine respect and compliance produced by conquest or fear.
In the royal assembly context, Duryodhana describes delegations—especially from Siṃhala—arriving with lavish gifts such as gems, pearls, and elephant caparisons. Various social groups are depicted presenting offerings, while the Siṃhala men stand at the gate with their tribute under court protocol.