Shloka 97
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चित् ते सर्वविद्यासु गुणतोअ्डर्चा प्रवर्तते । ब्राह्मणानां च साधूनां तव नैःश्रेयसी शुभा । दक्षिणास्त्वं ददास्येषां नित्यं स्वर्गापवर्गदा:,क्या तुम्हारे मनमें सभी विद्याओंके प्रति गुणके अनुसार आदरका भाव है? क्या तुम ब्राह्मणों तथा साधु-संतोंकी सेवा-पूजा करते हो? जो तुम्हारे लिये शुभ एवं कल्याणकारिणी है। इन ब्राह्मणोंको तुम सदा दक्षिणा तो देते रहते हो न? क्योंकि वह स्वर्ग और मोक्षकी प्राप्ति करानेवाली है
kaccit te sarvavidyāsu guṇato 'rcā pravartate | brāhmaṇānāṃ ca sādhūnāṃ tava naiḥśreyasī śubhā | dakṣiṇās tvaṃ dadāsy eṣāṃ nityaṃ svargāpavargadāḥ ||
นารทถามว่า “ในดวงใจของท่านยังคงมีความเคารพต่อสรรพวิทยาทั้งปวงอย่างเหมาะสม ตามคุณค่าแท้จริงของแต่ละวิชาหรือไม่? ท่านปรนนิบัติและบูชาพราหมณ์และผู้ทรงศีลผู้เป็นนักบวชหรือไม่—ซึ่งเป็นการปฏิบัติอันเป็นมงคลและนำไปสู่ประโยชน์สูงสุดแก่ท่าน? และท่านได้ถวายทักษิณาแก่ท่านเหล่านั้นเป็นนิตย์หรือไม่ เพราะการให้เช่นนั้นกล่าวกันว่าย่อมประทานทั้งสวรรค์และความหลุดพ้น”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames righteous governance and personal dharma as grounded in (1) discerning respect for all forms of knowledge according to merit, (2) reverent service to brāhmaṇas and saintly people, and (3) regular, proper giving (dakṣiṇā/dāna). Such conduct is presented as both socially sustaining and spiritually fruitful—leading to worldly merit (svarga) and ultimate good (apavarga/mokṣa).
In the Sabha Parva context, the sage Nārada addresses a ruler with a series of ‘kaccit’ inquiries—probing whether the king is upholding key duties. Here he specifically tests the king’s commitment to honoring learning, supporting the virtuous, and maintaining generosity toward brāhmaṇas and holy persons, marking these as signs of stable, dharmic rule.