Shloka 30
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिन्मन्त्रयसे नैक: कच्चिन्न बहुभि: सह । कच्चित् ते मन्सत्रितो मन्त्रो न राष्ट्र परिधावति,(कोई भी गुप्त मन्त्रणा दोसे चार कानोंतक ही गुप्त रहती है, छः कानोंमें जाते ही वह फूट जाती है, अतः मैं पूछता हूँ.) तुम किसी गूढ़ विषयपर अकेले ही तो विचार नहीं करते अथवा बहुत लोगोंके साथ बैठकर तो मन्त्रणा नहीं करते? कहीं ऐसा तो नहीं होता कि तुम्हारी निश्चित की हुई गुप्त मन्त्रणा फ़ूटकर शत्रुके राज्यतक फैल जाती हो?
kaccin mantrayase naikaḥ kaccin na bahubhiḥ saha | kaccit te mantrito mantro na rāṣṭra-paridhāvati ||
นารทกล่าวว่า “ท่านมิได้ปรึกษาหารือในเรื่องลึกซึ้งเพียงลำพังใช่หรือไม่? และท่านก็หลีกเลี่ยงการปรึกษากับคนมากเกินไปใช่หรือไม่? คำปรึกษาอันเป็นความลับที่ท่านตัดสินแล้ว มิได้รั่วไหลไปวิ่งว่อนถึงแว่นแคว้นอื่นใช่หรือไม่?”
नारद उवाच
Educational Q&A
Effective and ethical governance requires disciplined counsel: neither isolating oneself from advice nor exposing sensitive plans to too many ears; confidential decisions must be protected from leakage to rival states.
Nārada questions the king’s administrative prudence, specifically whether he consults wisely and keeps state counsel confidential so that strategic decisions do not become known in other kingdoms.