Shloka 4
Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection
दस्युभ्यो वज्चकेभ्यो वा राजन् प्रति परस्परम् । राजवल्लभतश्चैव नाश्रूयन्त मृषा गिर:,राजन! औरोंकी तो बात ही क्या है, चोरों, ठगों, राजा अथवा राजाके विश्वासपात्र व्यक्तियोंके मुखसे भी वहाँ कोई झूठी बात नहीं सुनी जाती थी। केवल प्रजाके साथ ही नहीं, आपसमें भी वे लोग झूठ-कपटका बर्ताव नहीं करते थे
dasyubhyo vañcakebhyo vā rājan prati parasparam | rājavallabhataś caiva nāśrūyanta mṛṣā giraḥ ||
ข้าแต่พระราชา ณ ที่นั้นมิได้ยินถ้อยคำเท็จเลย—ไม่ว่าจากโจรหรือผู้ล่อลวง แม้แต่จากผู้เป็นที่โปรดปรานและผู้ไว้วางพระราชหฤทัยของพระราชาเองก็ตาม เขาทั้งหลายไม่เพียงซื่อตรงต่อไพร่ฟ้า หากยังไม่หลอกลวงกันเองด้วย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights truthfulness as a social and political virtue: even those typically associated with wrongdoing (robbers, cheats) and even powerful insiders (royal favourites) do not speak falsely. It presents an ethical ideal where honesty prevails across classes and relationships.
Vaiśampāyana is describing the moral condition of a realm/society to the king he addresses, emphasizing that deceitful speech was absent not only in dealings with the public but also in private, mutual interactions.