Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection
सर्वारम्भा: सुप्रवृत्ता गोरक्षा कर्षणं वणिक् । विशेषात् सर्वमेवैतत् संजज्ञे राजकर्मण:,गोरक्षा, खेती और व्यापार आदि सभी कार्य अच्छे ढंगसे होने लगे। विशेषतः राजाकी सुव्यवस्थासे ही यह सब कुछ उत्तमरूपसे सम्पन्न होता था
sarvārambhāḥ supravṛttā gorakṣā karṣaṇaṁ vaṇik | viśeṣāt sarvam evैतat saṁjajñe rājakarmaṇaḥ ||
กิจการทั้งปวงเริ่มเจริญรุ่งเรือง—โดยเฉพาะการคุ้มครองโค การไถหว่านทำนา และการค้า แท้จริงแล้ว ทั้งหมดนี้สำเร็จงดงามก็ด้วยพระราชกิจอันเป็นระเบียบของพระราชาเป็นสำคัญ
वैशम्पायन उवाच
The verse teaches that effective kingship (rājakarma/rāja-dharma in action) is the foundation of public welfare: when the ruler maintains order and proper administration, agriculture, cattle-protection, and commerce thrive, benefiting the whole society.
Vaiśampāyana describes a period of well-being in the kingdom: various economic and social activities—especially cattle-rearing/protection, farming, and trade—are running smoothly, attributed chiefly to the king’s sound governance.