Shloka 8
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
सो<श्वमेधेश्वरं राजन् रोचमानं सहानुगम् । जिगाय समरे वीरो बलेन बलिनां वर:,महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
so ’śvamedheśvaraṃ rājan rocamānaṃ sahānugam | jigāya samare vīro balena balināṃ varaḥ || mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā | hastyaśvarathapūrṇena daṃśitena pratāpavān || vṛto bharataśārdūlo dviṣacchokavivardhanaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชา (ชนเมชยะ)! ภีมวีรบุรุษ ผู้เป็นเลิศในหมู่ผู้มีกำลัง ได้มีชัยในสนามรบเหนือพระเจ้าโรจมาน ผู้เป็นเจ้าแห่งแคว้นอัศวเมธ พร้อมทั้งบริวารของพระองค์. เขาถูกโอบล้อมด้วยจักรแห่งกำลังอันใหญ่หลวงที่บดขยี้รัฐศัตรู กองทัพเต็มไปด้วยช้าง ม้า และรถศึก พร้อมอาวุธและเกราะครบครัน เสือแห่งวงศ์ภารตะผู้นั้นเพิ่มพูนความโศกแก่ปฏิปักษ์ และก้าวหน้าไปตามพระบัญชาของธรรมราชา
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames military success within rajadharma: Bhīma’s strength is legitimate because it is exercised under Dharmarāja’s command and directed toward establishing political order. Power is portrayed as an instrument of duty and governance, not merely personal violence.
During the Pandavas’ campaign of conquest, Bhīma marches with a large, well-equipped army and defeats Rocamāna, the ruler of the Aśvamedha region, along with his attendants, thereby subduing hostile territory.