Shloka 9
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
सतं निर्जित्य कौन्तेयो नातितीव्रेण कर्मणा । पूर्वदेशं महावीरयों विजिग्ये कुरुनन्दन:,महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
vaiśampāyana uvāca | sataṁ nirjitya kaunteyo nātitīvreṇa karmaṇā | pūrvadeśaṁ mahāvīryo vijigye kurunandanaḥ || mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā | hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṁśitena pratāpavān || vṛto bharataśārdūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ครั้นปราบบรรดาหัวหน้าศัตรูแล้ว โอรสแห่งกุนตี ผู้เป็นกุรุนันทนะอันเกรียงไกร ก็ได้ครอบครองแดนบูรพา มิใช่ด้วยการกระทำอันโหดร้ายเกินควร หากด้วยการใช้กำลังอย่างยับยั้งชั่งใจ. เขาถูกโอบล้อมด้วยจักรแห่งกำลังอันใหญ่หลวงที่บดขยี้รัฐศัตรู กองทัพเต็มไปด้วยช้าง ม้า และรถศึก พร้อมอาวุธและเกราะครบครัน เสือแห่งวงศ์ภารตะผู้นั้นเพิ่มพูนความโศกแก่ปฏิปักษ์และก้าวหน้าไป
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Power is to be exercised under rightful command with restraint: conquest should avoid needless harshness (nāti-tīvreṇa karmaṇā) while still protecting order and fulfilling royal duty (rājadharma).
Vaiśampāyana reports that Bhīma, attended by a large, fully equipped army of elephants, horses, and chariots, proceeds to conquer the eastern region and subdues enemy realms, emphasizing that he does so without excessive severity.