Shloka 34
पुरन्दरार्थ तपसा प्रयत्नतः स्वयं कृतं यद् विभुना स्वयम्भुवा । महार्हरूपं द्विषतां भयंकरं बिभर्तुरत्यर्थसुखं सुगन्धिनम्
purandarārthaṁ tapasā prayatnataḥ svayaṁ kṛtaṁ yad vibhunā svayambhuvā | mahārharūpaṁ dviṣatāṁ bhayaṅkaraṁ bibhartur atyarthasukhaṁ sugandhinam | nāgo mahā… pārthottamājat praharat tarasvī |
สัญชัยกล่าวว่า—มงกุฎทิพย์ซึ่งพระพรหมผู้บังเกิดเอง (สวะยัมภู) ทรงสร้างด้วยตบะและความเพียรเพื่อปุรันทร (อินทรา)—ล้ำค่า น่าสะพรึงแก่ศัตรู สวมแล้วสบายยิ่ง และหอมกรุ่น—อินทราทรงยินดีประทานแก่อรชุน ผู้เป็นยอดแห่งปารถะ ผู้สวมมงกุฎและมุ่งปราบไทตยะ แต่ถึงกระนั้น มงกุฎสวรรค์นั้น—ซึ่งแม้พระศิวะ พระวรุณ พระอินทรา และท้าวกุเวร ก็ไม่อาจทำลายด้วยศัสตราวุธชั้นเลิศอย่างพินาก บ่วง วัชระ และศร—กลับถูกกรรณะชิงไปจากเศียรอรชุนด้วยศรหน้าพญานาคโดยกำลัง
संजय उवाच
Educational Q&A
Even divinely granted protections and honors can be lost when malice and deception enter the field of action; the episode highlights the ethical tension in war—valor is tested not only by strength but by the integrity of means, and hostility (durbhāva) seeks symbolic as well as physical victory.
Sañjaya describes how a celestial crown, created by Brahmā for Indra and later bestowed on Arjuna, is forcibly taken from Arjuna’s head when Karṇa employs a serpent-faced arrow (associated with a Nāga), despite the crown’s famed divine inviolability.