Shloka 4
अध्याय २९: कर्णस्य शल्यं प्रति शापस्मरणं च युद्धनिश्चयः | Chapter 29: Karṇa recalls curses to Śalya and declares resolve for battle
कमलदिनकरेन्दुसंनि भै: सितदशनै: सुमुखाक्षिनासिक: । रुचिरमुकुटकुण्डलैर्मही पुरुषशिरोभिरुपस्तृता बभौ,उस समय नरमुण्डोंसे ढकी हुई रणभूमिकी अद्भुत शोभा हो रही थी। वीरोंके वे कटे हुए मस्तक कमल, सूर्य और चन्द्रमाके समान कान्तिमान् थे। उनके सफेद दाँत चमक रहे थे। उनके मुख, नेत्र और नासिकाएँ भी बड़ी सुन्दर थीं और वे मनोहर मुकुट तथा कुण्डलोंसे मण्डित थे
sañjaya uvāca |
kamala-dinakarendu-sannibhaiḥ sita-daśanaiḥ sumukha-akṣi-nāsikaiḥ |
rucira-mukuṭa-kuṇḍalaiḥ mahī-puruṣa-śirobhir upastṛtā babhau ||
สัญชัยกล่าวว่า ครานั้น สนามรบซึ่งเกลื่อนกลาดด้วยศีรษะมนุษย์ กลับมีประกายงามประหลาดปนสยอง ศีรษะของวีรชนที่ถูกตัดขาดส่องสว่างดุจดอกบัว ดุจสุริยันและจันทรา ฟันขาววาววับ ใบหน้า—พร้อมดวงตาและจมูก—ยังดูงดงาม และประดับด้วยมงกุฎกับตุ้มหูอันวิจิตร
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical dissonance of war: beauty (lotus-, sun-, moon-like radiance; ornaments) becomes grotesque when attached to death. It implicitly warns that violence can distort values, making even splendor a sign of moral catastrophe.
Sañjaya narrates to Dhṛtarāṣṭra the scene on the battlefield: the ground is covered with severed heads of warriors, still bearing crowns and earrings, creating an eerie, dreadful 'splendor' amid carnage.