Shloka 5
अध्याय २९: कर्णस्य शल्यं प्रति शापस्मरणं च युद्धनिश्चयः | Chapter 29: Karṇa recalls curses to Śalya and declares resolve for battle
परिघमुसलशक्तितोमरै- नखरभुशुण्डिगदाशतैहता: । द्विरदनरहया: सहस्रशो रुधिरनदीप्रवहास्तदाभवन्,उस समय परिघ, मूसल, शक्ति, तोमर, नखर, भुशुण्डी और गदाओंकी सौ-सौ चोटें खाकर हजारों हाथी, मनुष्य और घोड़े खूनकी नदी बहाने लगे
sañjaya uvāca | parigha-muśala-śakti-tomarair nakhara-bhuśuṇḍi-gadā-śatair hatāḥ | dvirada-nara-hayāḥ sahasraśo rudhira-nadī-pravahās tadābhavan ||
สัญชัยกล่าวว่า—ครั้นนั้น ด้วยการฟาดฟันนับร้อยจากกระบองเหล็ก สาก หอก พลองพุ่ง อาวุธคล้ายกรงเล็บ ภูศุณฑี และคทา ช้าง คน และม้านับพันนับหมื่นก็ล้มระเนระนาด จนสนามรบประหนึ่งหลั่งไหลเป็นสายน้ำดุจแม่น้ำโลหิต
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a stark ethical reminder: warfare, even when framed as kṣatriya-duty, unleashes vast suffering that can overwhelm any claim of glory. By depicting 'rivers of blood,' the text presses the listener to recognize the human (and animal) cost when conflict escalates beyond restraint and dharma is strained.
Sañjaya reports the intensity of the fighting: countless elephants, warriors, and horses are cut down by repeated strikes from multiple kinds of weapons, and the slaughter is so great that blood is imagined as flowing like rivers across the battlefield.