Shloka 45
Adhyāya 10: Śrutakarmā’s Engagements; Prativindhya–Citra Duel; Drauṇi Advances toward Bhīma
तोयपूर्णविषाणैश्नव द्विपखड्गमहर्षभै: । मणिमुक्तायुतै श्चान्यै: पुण्यगन्धैस्तथौषधै:
sañjaya uvāca | toyapūrṇaviṣāṇaiś ca nava-dvipakhaḍga-maharṣabhaiḥ | maṇimuktāyutaiś cānyaiḥ puṇyagandhais tathauṣadhaiḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า—เพื่อพิธีอภิเษก เขาได้บรรจุน้ำที่ชำระด้วยมนตร์ไว้ในหม้อทองและหม้อดิน อีกทั้งแยกใส่ภาชนะทำด้วยงาช้าง และภาชนะที่ทำจากเขาแรดกับเขาวัวผู้มีกำลังกล้า ในภาชนะเหล่านั้นยังใส่อัญมณีและไข่มุก พร้อมทั้งเครื่องหอมอันเป็นมงคลและสมุนไพรยา ครั้นแล้ว ราธेयะ—กรรณะ—นั่งอย่างผาสุกบนอาสนะไม้ อุทุมพร ที่ปูคลุมด้วยผ้าละเอียด ตามวิธีที่บัญญัติไว้ในศาสตรา ด้วยเครื่องอภิเษกที่ตระเตรียมพร้อม พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทรผู้เป็นที่นับถือได้ประกอบพิธีเจิมอภิเษกให้เขา แล้วเมื่อพิธีเสร็จสิ้น ทุกคนก็สรรเสริญกรรณะผู้มีใจสูงส่งซึ่งประทับบนอาสนะอันประเสริฐนั้น
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how royal legitimacy is ritually constructed through prescribed consecration: purity (sanctified water), auspicious materials (fragrance, herbs, gems), and public honor. Ethically, it underscores the tension between outward dharmic form (proper rites and social recognition) and the inner moral crisis of a kingship asserted amid a destructive war.
Sañjaya describes preparations for Karṇa’s abhiṣeka: sanctified water is kept in special vessels made from ivory and horns, mixed with gems, pearls, fragrant substances, and herbs. This ritual setting frames Karṇa being formally honored and acclaimed, marking a public elevation of status within the Kaurava camp during the war.