Shloka 456
नारायणास्त्र-शमनं द्रौणि-प्रहारश्च
Pacification of the Nārāyaṇāstra and Drauni’s Renewed Assault
रजसा तमसा व्याप्ता द्योतिता: प्रभया पुन: । धूल और अन्धकारसे व्याप्त आकाश, पृथ्वी, दिशा और विदिशाएँ प्रदीपोंकी प्रभासे पुनः प्रकाशित हो उठी थीं
rajasā tamasā vyāptā dyotitāḥ prabhayā punaḥ |
สัญชัยกล่าวว่า—ห้วงที่ถูกฝุ่นและความมืดปกคลุมกลับสว่างขึ้นอีกครั้งด้วยรัศมีประทีป จนท้องฟ้า แผ่นดิน ทิศทั้งหลายและทิศย่อยแลดูส่องสว่าง. ท่ามกลางความสับสนแห่งศึก ภาพนี้ชี้ว่าแม้ถูกบดบังหนักหนา ความกระจ่างก็อาจหวนคืนได้ชั่วครู่.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the contrast of dust-and-darkness versus renewed illumination to suggest that confusion and moral-mental obscuration (tamas/rajas) can be temporarily dispelled, allowing perception and discernment to return—even amid the turmoil of war.
Sañjaya describes a battlefield scene where dust and darkness had spread everywhere, but then light appears again, making the surroundings—sky, earth, and directions—visible and bright, as though lit by lamps.