Shloka 8
Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
राक्षसापसदं हन्तुं स्वयमेव पितामह । त्वां समाश्रित्य दुर्धर्ष तन्मे कर्तु त्वमहसि
sañjaya uvāca | rākṣasāpasadaṁ hantuṁ svayam eva pitāmaha | tvāṁ samāśritya durdharṣa tan me kartu tvam arhasi | kathayāmāsa durdharṣo viniḥśvasya punaḥ punaḥ |
สัญชัยกล่าวว่า “โอ้ปิตามหะ (ปู่ผู้ยิ่งใหญ่)! ข้าพระองค์ปรารถนาจะสังหารผู้ต่ำช้า ผู้เป็นเศษเดนในหมู่รากษสผู้นั้นด้วยตนเอง โอ้ท่านผู้ยากจะปราบ! ข้าพระองค์จักกระทำได้ก็ด้วยอาศัยท่านเป็นที่พึ่ง ดังนั้นท่านพึงช่วยให้ข้าพระองค์ทำให้สำเร็จ” ทุรโยธนะผู้ยากจะปราบกล่าวดังนี้ พร้อมถอนใจยาวครั้งแล้วครั้งเล่า ถูกความเจ็บแสบแห่งความอัปยศผลักดันให้วอนขอแรงหนุนจากภีษมะ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how wounded pride and the urge to restore honor can drive a warrior toward vengeance, and how such impulses seek validation through authority (here, Bhīṣma). Ethically, it points to the danger of letting humiliation govern action, especially in war where dharma is already strained.
After suffering a setback at the hands of a rākṣasa warrior (understood in context as Ghaṭotkaca), Duryodhana approaches Bhīṣma, addresses him as ‘Grandfather,’ and asks for support to personally kill the rākṣasa. Sanjaya reports Duryodhana’s repeated sighs, signaling distress and agitation.