Shloka 5
Bhīṣma’s Stuti of Keśava and Counsel on Nara–Nārāyaṇa (भीष्म-स्तवः; नरनारायण-प्रसङ्गः)
सा वाहिनी शान्तनवेन गुप्ता महारथैर्वरिणवाजिभिश्ष । बभौ सविद्युत्स्तनयित्नुकल्पा जलागमे द्यौरिव जातमेघा
sā vāhinī śāntanavena guptā mahārathair variṇa-vājibhiṣ ca | babhau sa-vidyut-stanayitnu-kalpā jalāgame dyaūr iva jāta-meghā ||
pīḍayanaṃ tu tat sainyaṃ pautraṃ tava viśām-pate | dṛṣṭvā tvadīyā rājendra samantāt paryavārayan ||
สัญชัยกล่าวว่า—กองทัพมหึมานั้น ซึ่งชานตนวะ (ภีษมะ) คุ้มครองไว้ และประดับด้วยมหารถี รถศึก ช้าง และม้า งามดุจท้องฟ้าในฤดูฝนที่ถูกเมฆใหม่ปกคลุม มีสายฟ้าแลบและเสียงฟ้าร้องกึกก้อง แต่เมื่อเห็นหลานของพระองค์กำลังกดดันกองทัพนั้นอยู่ ข้าแต่องค์ผู้เป็นเจ้าประชาชน เหล่าทหารของพระองค์เอง ข้าแต่พระราชา ก็ล้อมเขาไว้จากทุกทิศ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how martial splendor and disciplined protection (under Bhīṣma) must be matched by coordinated action: when a single powerful warrior threatens the host, the army responds collectively by encircling him—an ethical lesson in leadership, duty, and shared responsibility in crisis.
Sañjaya describes the Kaurava host as magnificent and well-guarded under Bhīṣma, likening it to a stormy monsoon sky. Then he reports that, seeing the king’s grandson (Abhimanyu) pressing the army hard, the king’s troops surround him from all sides.