Shloka 3
Bhīṣma’s Stuti of Keśava and Counsel on Nara–Nārāyaṇa (भीष्म-स्तवः; नरनारायण-प्रसङ्गः)
स तैर्महद्विश्न महारथैश्न तेजस्विभिरव्वीर्यवद्धिश्व राजन् रराज राजा स तु राजमुख्यै- वत:ः स देवैरिव वज्रपाणि:
sa tair mahadbhir mahārathaiś ca tejasvibhir ativīryavadbhiś ca rājan rārāja rājā sa tu rāja-mukhyair vṛtaḥ sa devair iva vajrapāṇiḥ | na atilakṣyatayā na vikrame na śaurye na parākrame | babhūva sadṛśaḥ kārṣṇenāstrī nāpi ca lāghave lakṣya-vedhane ||
สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชา! เมื่อถูกห้อมล้อมด้วยมหารถีผู้ยิ่งใหญ่ เปล่งรัศมี และทรงเดชกล้าเหล่านั้น ทุรโยธนะก็รุ่งเรืองดุจพระอินทร์ผู้ทรงวัชระท่ามกลางหมู่เทพ แต่ในความแม่นยำในการเล็งเป้า ในความกล้าหาญ ในความห้าวหาญ ในความชำนาญอาวุธ ในความว่องไวของมือ และในการโจมตีให้ถูกจุด—ไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนอภิมันยุ บุตรแห่งสุภัทรา
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts external grandeur—Duryodhana’s royal splendor amid powerful allies—with inner excellence: Abhimanyu’s unmatched precision, agility, and martial mastery. It suggests that true worth in crisis is measured by capability and courage, not by entourage or display.
Sañjaya describes to Dhṛtarāṣṭra how Duryodhana appears magnificent, surrounded by eminent warriors, like Indra among the gods. He then emphasizes that despite the presence of many great fighters, none equals Abhimanyu in marksmanship, valor, and weapon-skill.