Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

तत्राद्भुतं महच्चक्रे शरैरार्च्छद्‌ रथोत्तमान्‌ । समावृणोच्छरैरर्कमर्कतुल्यप्रतापवान्‌

tatrādbhutaṁ mahācakre śarair ārcchad rathottamān | samāvṛṇoc charair arkam arkatulya-pratāpavān, jighāṁsantaṁ yudhāṁ śreṣṭha tadā ’sīt tumulaṁ mahat ||

สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชา ณ ที่นั้น ภีษมะได้กระทำวีรกรรมอันน่าอัศจรรย์ยิ่ง เขาโปรยลูกศรท่วมทับรถศึกชั้นเลิศทั้งหลาย และด้วยเดชานุภาพดุจดวงอาทิตย์ เขายังใช้ศรของตนบดบังดวงอาทิตย์เสียเอง ครั้นเมื่อเขารุกไปเพื่อสังหารยอดนักรบ การศึกในขณะนั้นก็ขยายเป็นมหาสงครามอันตุมุล

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अद्भुतम्wonderful
अद्भुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअद्भुत
FormNeuter, Accusative, Singular
महत्great
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
चक्रेdid / performed
चक्रे:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
आर्च्छत्attacked / went against
आर्च्छत्:
Karta
TypeVerb
Rootऋच्छ्
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
रथ-उत्तमान्the best charioteers / excellent chariots (context: chariot-warriors)
रथ-उत्तमान्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ + उत्तम
FormMasculine, Accusative, Plural
समावृणोत्covered / enveloped
समावृणोत्:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + वृ
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अर्कम्the sun
अर्कम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्क
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्क-तुल्य-प्रतापवान्having prowess equal to the sun
अर्क-तुल्य-प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootअर्क + तुल्य + प्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
जिघांसन्तम्wishing to kill
जिघांसन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootहन् (desiderative: जिघांस्)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
युधाम्of battles / among battles
युधाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठम्the best
श्रेष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
आसीत्was
आसीत्:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
तुमुलम्tumultuous
तुमुलम्:
Karta
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormNeuter, Nominative, Singular
महत्great
महत्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
A
arka (the Sun)