Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Droṇa–Dhṛṣṭadyumna-yuddha (द्रोण-धृष्टद्युम्न-युद्धम्) — Tactical duel and allied interventions

कुरूणां सृञजयानां च जिगीषूणां परस्परम्‌ । सिंहानामिव संह्वादो दिवमुर्वी च नादयन्‌,कौरव और सूंजयवंशी वीर एक-दूसरेको जीतनेकी इच्छा रखकर सिंहोंके समान दहाड़ रहे थे। उनका वह सिंहनाद पृथ्वी और आकाशको प्रतिध्वनित कर रहा था

sañjaya uvāca | kurūṇāṃ sṛñjayānāṃ ca jigīṣūṇāṃ parasparam | siṃhānām iva saṃhrādo divam urvīṃ ca nādayan |

เหล่ากุรุและศฤญชัย ต่างมุ่งหมายจะพิชิตกันและกัน จึงคำรามดุจสิงห์; เสียงคำรามนั้นกึกก้องสะเทือนทั้งแผ่นดินและเวหา

कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural
सृञ्जयानाम्of the Sṛñjayas
सृञ्जयानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसृञ्जय
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
जिगीषूणाम्of those desiring to conquer
जिगीषूणाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootजिगीषु
FormMasculine, Genitive, Plural
परस्परम्mutually, against each other
परस्परम्:
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर
सिंहानाम्of lions
सिंहानाम्:
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Genitive, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
संह्वादःroar, loud cry
संह्वादः:
Karta
TypeNoun
Rootसंह्वाद
FormMasculine, Nominative, Singular
दिवम्the sky, heaven
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (दिव)
FormNeuter, Accusative, Singular
उर्वीम्the earth
उर्वीम्:
Karma
TypeNoun
Rootउर्वी
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नादयन्sounding, making resound
नादयन्:
TypeVerb
Rootनद्
FormPresent, Singular, Parasmaipada, Present active (शतृ)

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kurūḥ (Kurus/Kauravas)
S
Sṛñjayāḥ (Sṛñjayas)

Educational Q&A

The verse highlights how the thirst for victory (jigīṣā) can intensify into overwhelming collective aggression; it frames the battlefield as a moral crucible where kṣatriya valor is displayed, yet the very grandeur of the war-cry also foreshadows the tragic cost of fratricidal conflict.

Sañjaya describes the opposing forces—Kurus and Sṛñjayas—shouting battle-cries like lions, their roar echoing across earth and sky, signaling that the armies are fully roused and the confrontation is imminent.