Shloka 43
Aṣṭāvakra–Strī-saṃvāda: Dhṛti, hospitality, and a dispute on autonomy
आतिथ्यं परम॑ कार्य शुश्रूषा भवतस्तथा । संवर्ततामित्युवाच मुनिर्मधुरया गिरा,उन सबके बैठ जानेपर कुबेरने कहा--“आपकी इच्छा हो तो उसे जानकर यहाँ अप्सराएँ नृत्य करें; क्योंकि आपका आतिथ्य सत्कार और सेवा करना हमलोगोंका परम कर्तव्य है।' तब मुनिने मधुर वाणीमें कहा, “तथास्तु--ऐसा ही हो”
ātithyaṃ paramaṃ kāryaṃ śuśrūṣā bhavatas tathā | saṃvartatām ity uvāca munir madhurayā girā | tathāstu—ity uktam |
ฤๅษีกล่าวด้วยวาจาอ่อนหวานว่า “การต้อนรับแขกเป็นหน้าที่อันสูงสุด และการปรนนิบัติท่านก็เช่นเดียวกัน; เพราะฉะนั้นจงเป็นดังนั้น—ขอให้สำเร็จตามนั้นเถิด”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That ātithya (hospitality) and śuśrūṣā (respectful service) toward a guest—especially a holy sage—are paramount duties of dharma, to be performed gladly and with gentle speech.
After everyone is seated, Kubera expresses readiness to honor the guest by arranging entertainment (apsarases dancing) as part of proper hospitality; the sage responds with a gracious assent, “tathāstu,” allowing it to proceed.