Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Aṣṭāvakra–Strī-saṃvāda: Dhṛti, hospitality, and a dispute on autonomy

अथोरवरा मिश्रकेशी रम्भा चैवोर्वशी तथा । अलम्बुषा घृताची च चित्रा चित्राड़दा रुचि:,तदनन्तर उर्वरा, मिश्रकेशी, रम्भा, उर्वशी, अलम्बुषा, घृताची, चित्रा, चित्रांगदा, रुचि, मनोहरा, सुकेशी, सुमुखी, हासिनी, प्रभा, विद्युता, प्रशमी, दान्ता, विद्योता और रति-ये तथा और भी बहुत-सी शुभलक्षणा अप्सराएँ नृत्य करने लगीं और गन्धर्वगण नाना प्रकारके बाजे बजाने लगे

athorvarā miśrakeśī rambhā caivorvaśī tathā | alambuṣā ghṛtācī ca citrā citrāṅgadā ruciḥ ||

แล้วอุรวรา มิศระเกศี รัมภา และอุรวศี; อลัมพุษาและฆฤตาจี; จิตรา จิตรางคทา และรุจิ ก็ปรากฏขึ้น ณ ที่นั้น

अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
उर्वराUrvārā (name of an apsaras)
उर्वरा:
Karta
TypeNoun
Rootउर्वरा
FormFeminine, Nominative, Singular
मिश्रकेशीMiśrakeśī (name; 'mixed/variegated-haired')
मिश्रकेशी:
Karta
TypeNoun
Rootमिश्रकेशी
FormFeminine, Nominative, Singular
रम्भाRambhā (name of an apsaras)
रम्भा:
Karta
TypeNoun
Rootरम्भा
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
उर्वशीUrvāśī (name of an apsaras)
उर्वशी:
Karta
TypeNoun
Rootउर्वशी
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अलम्बुषाAlambuṣā (name of an apsaras)
अलम्बुषा:
Karta
TypeNoun
Rootअलम्बुषा
FormFeminine, Nominative, Singular
घृताचीGhṛtācī (name of an apsaras)
घृताची:
Karta
TypeNoun
Rootघृताची
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
चित्राCitrā (name of an apsaras)
चित्रा:
Karta
TypeNoun
Rootचित्रा
FormFeminine, Nominative, Singular
चित्राङ्गदाCitrāṅgadā (name; 'having variegated ornaments/limbs')
चित्राङ्गदा:
Karta
TypeNoun
Rootचित्राङ्गदा
FormFeminine, Nominative, Singular
रुचिःRuci (name; 'splendour')
रुचिः:
Karta
TypeNoun
Rootरुचि
FormFeminine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
U
Urvarā
M
Miśrakeśī
R
Rambhā
U
Urvaśī
A
Alambuṣā
G
Ghṛtācī
C
Citrā
C
Citrāṅgadā
R
Ruci
A
Apsarases
G
Gandharvas

Educational Q&A

The verse primarily functions as descriptive narration rather than direct moral instruction. In the broader ethical frame of the Anuśāsana Parva, such depictions often serve as reminders that even dazzling pleasures and divine entertainments are transient and can distract the mind; steadiness in dharma requires discernment amid allure.

Bhīṣma lists prominent apsarases who appear in sequence. The surrounding context (as reflected in the accompanying prose tradition) portrays them dancing while gandharvas play various instruments, creating a celestial spectacle.