Previous Verse
Next Verse

Shloka 109

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

कैलासगिरिवासी च हिमवदूगिरिसंश्रय: । कूलहारी कूलकर्ता बहुविद्यो बहुप्रद:

kailāsagirivāsī ca himavadgiri-saṁśrayaḥ | kūlahārī kūlakartā bahuvidyo bahupradaḥ ||

พระวายุเทพตรัสว่า—“พระองค์ทรงสถิต ณ เขาไกรลาส และทรงอาศัยเทือกเขาหิมาลัยด้วย พระองค์ทรงพัดพากัดเซาะตลิ่งด้วยกระแสอันแรงกล้า และทรงเป็นผู้สร้างตลิ่งด้วย—ทรงก่อกำเนิดสระและทะเลสาบใหญ่ เช่น ปุษกร พระองค์ทรงรอบรู้วิทยาการนานาประการ และทรงเป็นผู้ประทานอย่างอุดม”

कैलासगिरिवासीdwelling on Mount Kailāsa
कैलासगिरिवासी:
Karta
TypeAdjective
Rootकैलास-गिरि-वासिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
हिमवद्गिरिसंश्रयःhaving refuge in the Himavat mountain
हिमवद्गिरिसंश्रयः:
Karta
TypeAdjective
Rootहिमवत्-गिरि-संश्रय
FormMasculine, Nominative, Singular
कूलहारीbank-removing; eroding river-banks
कूलहारी:
Karta
TypeAdjective
Rootकूल-हारिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
कूलकर्ताbank-maker; maker of shores/embankments
कूलकर्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootकूल-कर्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
बहुविद्यःpossessing much knowledge; learned in many arts
बहुविद्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु-विद्य
FormMasculine, Nominative, Singular
बहुप्रदःgiving much; very generous
बहुप्रदः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु-प्रद
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu-deva)
कैलासगिरि (Mount Kailāsa)
हिमवद्गिरि / हिमालय (Himālaya mountains)

Educational Q&A

The verse praises a figure through paradoxical natural imagery—able to destroy and to create (eroding banks yet also forming them)—and links true greatness with both wide learning (bahuvidya) and abundant generosity (bahuprada).

Vāyu-deva is describing and extolling a powerful being associated with sacred mountains (Kailāsa and the Himālaya), highlighting their might in shaping landscapes and their virtues of knowledge and giving.