Shloka 110
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
वणिजो वर्धकी वृक्षो बकुलश्चन्दनश्छद: । सारग्रीवो महाजत्रुरलोलश्व महौषध:
vāyudeva uvāca | vaṇijo vardhakī vṛkṣo bakulaś candanaś chadaḥ | sāraghrīvo mahājatrur alolaśva mahauṣadhaḥ ||
พระวายุเทพตรัสว่า—“(พระองค์ทรงปรากฏเป็น) พ่อค้า เป็นช่างไม้ผู้โค่นต้นไม้ เป็นตัวต้นไม้นั้นเอง เป็นไม้บากุลและไม้จันทน์ เป็นร่มเงาอันแผ่กว้างดุจพุ่มฉัตร พระองค์ทรงมีพระศอมั่นคง พระอุระกว้างใหญ่ ทรงแน่วแน่ไม่หวั่นไหว และทรงเป็นมหาโอสถอันยิ่งใหญ่”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes divine pervasiveness: the sacred can be recognized in everyday professions (trade, carpentry), in nature (trees, shade), and in virtues like steadiness, as well as in the power to heal. Ethically, it encourages reverence toward work, the natural world, and healing as expressions of dharma.
Vāyu-deva is speaking and describing a being (or principle) through a chain of epithets and identifications—listing forms and qualities such as merchant, carpenter, various trees, canopy, strong-necked, broad-chested, unwavering, and great medicine—creating a portrait of a pervasive, beneficent presence.