Shloka 108
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
सर्वाशयो दर्भचारी सर्वेषां प्राणिनां पति: । देवदेव: सुखासक्त: सदसत्सर्वरत्नवित्
sarvāśayo darbha-cārī sarveṣāṁ prāṇināṁ patiḥ | deva-devaḥ sukhāsaktaḥ sad-asat-sarva-ratna-vit ||
พระวายุเทพตรัสว่า—“พระองค์ทรงเป็นที่พึ่งของสรรพชน เป็นผู้รับฮวิษย์ที่วางบนหญ้าทรรภะ เป็นเจ้าเหนือสรรพสัตว์ เป็นเทพเหนือเทพทั้งปวง ทรงดำรงอยู่ในสภาวะแห่งปรมานันทะของพระองค์เองเสมอ ทรงรู้ทั้งภาวะมีและภาวะไม่มี และทรงหยั่งรู้รัตนะอันล้ำค่าทั้งสิ้น”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Supreme as the universal refuge and lord, simultaneously present in ritual worship (receiving offerings) and transcendent in nature (abiding in bliss), with complete knowledge of reality and unreality (sat/asat) and of all precious excellences.
Vāyu is speaking a eulogy-like description, listing honorific epithets that define the deity’s sovereignty, ritual accessibility, and metaphysical supremacy—typical of Anuśāsana Parva’s didactic passages on dharma and worship.