Shloka 11
(यह मन्त्र इस प्रकार है--) महान् व्रतधारी वसिष्ठको नमस्कार है
bhīṣma uvāca—(ayaṃ mantraḥ evaṃvidhaḥ)—mahān vratadhārī vasiṣṭhaḥ namaskāryaḥ; vedanidhiḥ parāśaraḥ namaskāryaḥ; viśāla-sarpa-rūpa-dhārī anantaḥ (śeṣanāgaḥ) namaskāryaḥ; akṣayāḥ siddhagaṇāḥ namaskāryāḥ; ṛṣivṛndaṃ namaskāryam; tathā parātparaḥ devādhidevaḥ varadātā parameśvaraḥ namaskāryaḥ; sahasra-mastakaḥ śivaḥ namaskāryaḥ; sahasra-nāma-dhārī bhagavān janārdanaś ca namaskāryaḥ.
มนต์นี้สวดดังนี้—ขอนอบน้อมแด่วสิษฐะ ผู้ทรงมหาพรต; ขอนอบน้อมแด่ปราศระ ผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งพระเวท; ขอนอบน้อมแด่อนันตะ (เศษนาค) ผู้มีรูปเป็นมหานาคอันกว้างใหญ่; ขอนอบน้อมแด่เหล่าสิทธะผู้ไม่เสื่อมสูญซึ่งสถิตอยู่ ณ ที่นี้; ขอนอบน้อมแด่หมู่ฤๅษีทั้งหลาย; และขอนอบน้อมแด่ผู้สูงสุดเหนือผู้สูงสุด เทวาธิเทพ ผู้ประทานพร คือพระปรเมศวร. ขอนอบน้อมแด่พระศิวะผู้มีเศียรพัน และขอนอบน้อมแด่พระภควานชนารทนะผู้ทรงพระนามพันประการ
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse models dhārmic devotion through humility and reverence: one begins sacred practice by honoring realized sages, perfected beings, and the Supreme Lord. It also conveys an inclusive vision in which Śiva and Janārdana are both praised as cosmic, supreme manifestations.
Bhīṣma is reciting the wording of a mantra. The mantra is a sequence of salutations (namaskāras) addressed to eminent ṛṣis (Vasiṣṭha, Parāśara), cosmic beings (Ananta/Śeṣa, Siddhas), the community of seers, and finally to the supreme divinity—explicitly invoking both Śiva and Janārdana.