Shloka 99
सुवर्णबिन्दुरक्षो भ्यः सर्ववागीश्ररेश्वर: । महाह्ददो महागर्तो महाभूतो महानिधि:
suvarṇabindur akṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥ | mahāhradō mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—พระองค์คืออักษรลี้ลับผู้มี “จุดทอง” (อุมการะ) มิอาจสั่นคลอนด้วยกำลังใด และเป็นจอมเหนือจอมแห่งเทพผู้ครองวาจาทั้งปวง. พระองค์คือสระใหญ่ที่ผู้บำเพ็ญฌานดำดิ่งแล้วดื่มด่ำในปีติ; คือห้วงลึกอันหาประมาณมิได้; คือสภาวธาตุอันยิ่งใหญ่ไม่รู้ดับ; และคือคลังมหาสมบัติพร้อมที่พึ่งของสรรพสัตว์ทั้งหลาย.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents the Supreme as the unshakable ground of reality and the ultimate source and master of speech, knowledge, and bliss. Ethically, it directs the listener toward steadiness (akṣobhyatā), reverent contemplation, and reliance on the Divine as the deepest refuge and ‘treasure’ beyond worldly instability.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and spiritual practice. Here he continues a litany of divine names (stuti), describing the Lord through dense epithets that highlight transcendence, sovereignty, and the meditative experience of entering divine bliss.