Shloka 92
सुवर्णवर्णो हेमाड़ो वराड्रश्वन्दनाड़दी | वीरहा विषम: शून्यो घृताशीरचलश्चल:
Bhīṣma uvāca: suvarṇavarṇo hemāṇḍo varāṅgaś candanāṅgadī | vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīr acalaś calaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “พระองค์ทรงมีวรรณะดุจทอง ทรงเรืองรองประหนึ่งทองคำ มีอวัยวะอันประเสริฐยิ่ง และทรงงามด้วยการทาจันทน์และสวมพาหุรัด. ทรงเป็นผู้ประหารศัตรูผู้กล้า ไม่มีผู้เสมอเหมือน และกระนั้นก็ทรงอยู่เหนือถ้อยคำจำกัดทั้งปวง. ต่อผู้มาขอพึ่ง พระองค์ทรงอ่อนโยนด้วยพระกรุณา ทรงมั่นคงไม่หวั่นไหวในพระปณิธาน และยังทรงเคลื่อนไหวแผ่ไปทั่วดุจสายลม.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest divine reality can be described through many epithets, including apparent opposites: compassionate yet a destroyer of evil, unmoving in essence yet moving everywhere in power. This frames dharma as protected by a deity who is both transcendent (beyond limiting description) and immanent (present and active in the world).
Bhishma is reciting a sequence of laudatory names/qualities (a stotra-like passage) describing the supreme deity’s form, ornaments, power, and metaphysical nature. The verse functions as part of a larger praise-list meant to inspire devotion and convey the deity’s role as protector and moral governor.