Shloka 67
सोमपो<मृतप: सोम: पुरुजित् पुरुसत्तम: । विनयो जय: सत्यसंधो दाशार्ह: सात्वतां पति:
bhīṣma uvāca | somapo'mṛtapāḥ somaḥ purujit puruṣottamaḥ | vinayo jayaḥ satyasaṃdho dāśārhaḥ sātvatāṃ patiḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า: พระองค์ทรงเป็นผู้เสวยโสม ผู้เสวยอมฤต และทรงเป็นโสมเอง ทรงเป็นผู้พิชิตหมู่ชนมากและเป็นปุรุโษตตมะ บุรุษสูงสุด พระองค์ทรงเป็นวินัย—ผู้ลงทัณฑ์และยับยั้งคนพาล; ทรงเป็นชัย—คือชัยชนะเอง ทรงเป็นสัตยสันธะ—มั่นคงในสัตย์ปฏิญญา ประสูติในวงศ์ทาศารหะ ทรงเป็นเจ้าแห่งสาตวตะ (ยาทวะ) และเป็นนายแห่งภักตะทั้งหลาย
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that divine greatness is not merely power to win (jaya, purujit) but also moral steadiness—truth to one’s vows (satyasaṃdha) and the capacity to discipline and correct wrongdoing (vinaya). Sovereignty is portrayed as ethical governance aligned with dharma.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira and reciting a sequence of divine epithets (as in the tradition of the Viṣṇu-sahasranāma). This verse lists several names praising the Lord—linking sacrificial imagery (Soma, amṛta) with kingship, victory, and unwavering truth.