Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

उद्धव: क्षोभणो देव: श्रीगर्भ: परमेश्वर: । करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गृह:

uddhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ | karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ ||

ภีษมะกล่าวว่า—พระองค์ทรงมีนามว่า อุทธวะ ผู้ก่อความสั่นสะเทือน; กษโภณะ ผู้ปลุกให้ปั่นป่วน; เทวะ ผู้สว่างไสว; ศรีครรภะ ผู้ทรงครรภ์แห่งสิริ; และปรเมศวร พระผู้เป็นใหญ่สูงสุด. พระองค์ทรงเป็นทั้งเครื่องมือและเหตุ; เป็นผู้สร้างและผู้รังสรรค์โลกนานาประการ; ล้ำลึกหยั่งไม่ถึง และทรงเร้นกาย—ปกปิดสภาวะของพระองค์ด้วยมายา.

उद्धवःUddhava
उद्धवः:
Karta
TypeNoun
Rootउद्धव
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षोभणःthe agitator, the one who stirs
क्षोभणः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षोभण
FormMasculine, Nominative, Singular
देवःgod; the shining one
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रीगर्भःhe whose womb/inner being contains prosperity (Śrī)
श्रीगर्भः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रीगर्भ
FormMasculine, Nominative, Singular
परमेश्वरःthe supreme lord
परमेश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootपरमेश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
करणम्instrument; means
करणम्:
Karana
TypeNoun
Rootकरण
FormNeuter, Nominative, Singular
कारणम्cause; reason
कारणम्:
Karana
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Nominative, Singular
कर्ताdoer; creator
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
विकर्ताfashioner; maker in diverse ways
विकर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
गहनःdeep; inscrutable
गहनः:
Karta
TypeAdjective
Rootगहन
FormMasculine, Nominative, Singular
गुहःthe hidden one; concealer
गुहः:
Karta
TypeNoun
Rootगुह
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Ī
Īśvara/Parameśvara (the Supreme Lord)

Educational Q&A

The verse teaches the Lord’s all-encompassing causality and sovereignty: He is both the means and the cause of creation, the creator and arranger of diverse worlds, yet remains ultimately inscrutable and self-concealed through māyā—prompting humility and devotion aligned with dharma.

Bhīṣma is delivering a praise-list (stuti) of divine names/attributes, explaining how the Supreme Lord relates to cosmic origination and why He is difficult to comprehend, thereby instructing the listener in reverent understanding of the divine.