Shloka 139
योगो ज्ञानं तथा सांख्यं विद्या शिल्पादि कर्म च | वेदा: शास्त्राणि विज्ञानमेतत् सर्व जनार्दनात्,योग, ज्ञान, सांख्य, विद्याएँ, शिल्प आदि कर्म, वेद, शास्त्र और विज्ञान--ये सब विष्णुसे उत्पन्न हुए हैं
yogo jñānaṃ tathā sāṅkhyaṃ vidyā śilpādi karma ca | vedāḥ śāstrāṇi vijñānam etat sarvaṃ janārdanāt ||
ภีษมะกล่าวว่า—โยคะ ญาณ สางขยะ วิทยาการนานาประการ ศิลปกรรมและการงานทั้งปวง ตลอดจนพระเวท คัมภีร์ศาสตรา และความรู้เชิงวิทยา—ทั้งหมดนี้ล้วนบังเกิดจากชนารทนะ (พระวิษณุ) เท่านั้น
भीष्म उवाच
Educational Q&A
All major paths of discipline and understanding—yoga, jñāna, Sāṅkhya, learning, crafts, work, the Vedas, śāstras, and vijñāna—are presented as originating from Janārdana (Viṣṇu). The ethical implication is that knowledge and skill should be pursued with humility and used in alignment with dharma, recognizing a higher source and purpose.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction to Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. Here he emphasizes a theistic foundation for human knowledge-systems, situating diverse disciplines within devotion to and dependence upon Viṣṇu as the ultimate origin.