Shloka 119
आत्मयोनि: स्वयंजातो वैखान: सामगायन: । देवकीनन्दन: स्रष्टा क्षितीश: पापनाशन:
ātmayoniḥ svayaṃjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ | devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—พระองค์ทรงเป็นผู้เกิดจากตนเองและปรากฏด้วยพระองค์เอง; เป็นไวขานะ (อวตารวราหะผู้ยกแผ่นดินขึ้นเพื่อปราบหิรัณยากษะ); เป็นผู้ขับสรรเสริญบทสาแมน; เป็นโอรสแห่งเทวกี; เป็นผู้สร้างสรรพโลก; เป็นเจ้าแห่งปฐพี; และเป็นผู้ทำลายบาป. ด้วยการระลึก การสรรเสริญ การบูชา และการเพ่งภาวนาถึงพระองค์ กองบาปที่สั่งสมย่อมสิ้นไป—ดังนี้ภีษมะยกย่องพระองค์เป็นที่พึ่งแห่งธรรมและผู้ชำระให้บริสุทธิ์.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the divine—self-existent, creator, and sovereign—also functions as a moral purifier: sincere remembrance, praise, worship, and meditation eradicate accumulated sin and reorient a person toward dharma.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and supports his teaching with devotional praise. Here he strings together epithets of the supreme deity (identified with Kṛṣṇa and also with cosmic/avatāra forms like Varāha) to emphasize divine power, protection, and the capacity to cleanse wrongdoing.