Shloka 108
अनन्तो हुतभुग् भोक्ता सुखदो नैकजो<ग्रज: । अनिर्विण्ण: सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद््भुत:
ananto hutabhug bhoktā sukhado naikajo 'grajaḥ | anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānam adbhutaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า พระองค์ทรงเป็นอนันต์; ทรงเป็นผู้เสวยเครื่องบูชา; ทรงเป็นผู้ทรงอภิบาลและครอบครองโลก; ทรงเป็นผู้ประทานสุข. เพื่อพิทักษ์ธรรมและคุ้มครองสัตบุรุษ พระองค์ทรงรับอวตารนานาครั้งด้วยพระประสงค์ของพระองค์เอง—แต่กระนั้นพระองค์ทรงเป็นผู้แรกบังเกิด เป็นบุรุษดั้งเดิม. ทรงไม่รู้เหนื่อยหน่ายเพราะทรงบริบูรณ์พร้อมเสมอ ทรงอดกลั้นต่อผู้ดีงามเสมอ และทรงเป็นฐานรองรับอันอัศจรรย์ของโลกทั้งปวง.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Supreme as infinite and wondrous, the cosmic support who receives sacrificial offerings, sustains the world, and grants bliss. It also teaches that divine incarnation (many births) can occur voluntarily for the protection of dharma, while the same Lord remains the primordial source beyond fatigue or limitation.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and extolling the Supreme through a sequence of divine epithets. This verse continues that litany, describing the Lord’s roles in sacrifice, governance of the cosmos, compassion toward the righteous, and His wondrous nature.