Shloka 16
ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिः — Vyuṣṭi (Merit-Outcome) of Honoring Brāhmaṇas: Kṛṣṇa and Durvāsā
ततो नारायण तेजो व्रतचर्येन्धनोत्थितम् । वक्त्रान्नि:सृत्य कृष्णस्य वल्विरद्भुतकर्मण:,तत्पश्चात् व्रतचर्यारूपी ईंधनसे प्रज्वलित हुआ भगवान् नारायणका तेज अद्भुतकर्मा श्रीकृष्णके मुखारविन्दसे निकलकर अग्निरूपमें प्रकट हो वृक्ष, लता, झाड़ी, पक्षी, मृगसमुदाय, हिंसक जन्तु तथा सर्पोंसहित उस पर्वतको जलाने लगा
tato nārāyaṇa-tejo vrata-caryendhanotthitam | vaktrān niḥsṛtya kṛṣṇasya valvir adbhuta-karmaṇaḥ ||
ครั้นแล้วเดชเพลิงแห่งนารายณ์ ซึ่งประหนึ่งถูกจุดด้วยเชื้อไฟคือการถือพรตและความเพียร ได้พวยพุ่งออกจากพระโอษฐ์ดุจดอกบัวของศรีกฤษณะผู้ทรงกระทำการอัศจรรย์ ครั้นปรากฏเป็นอัคคี ก็เริ่มเผาภูเขานั้นพร้อมทั้งหมู่ไม้ เถาวัลย์ พุ่มพง นกฝูงใหญ่ กวางเป็นหมู่ สัตว์ดุร้าย และเหล่าอสรพิษ
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights tejas (spiritual potency) arising from disciplined vow-observance (vrata-caryā). It suggests that austerity and dharmic restraint are not merely private virtues but sources of transformative power, capable of manifesting as overwhelming force when aligned with the divine (Nārāyaṇa).
Bhīṣma narrates a miraculous event: Nārāyaṇa’s fiery energy, as if ignited by the ‘fuel’ of ascetic practice, emerges from Kṛṣṇa’s mouth and appears as fire, burning a mountain along with its vegetation and animal life, including birds, deer, fierce creatures, and serpents.