Shloka 31
Āśramadharma and the Marks of the Muni
Yayāti–Aṣṭaka Saṃvāda
अर्ह: पूरुरिदं राज्यं यः सुत: प्रियकृत् तव । वरदानेन शुक्रस्प न शक््यं वक्तुमुत्तरम्,पूरु आपका प्रिय करनेवाले पुत्र हैं, अत: शुक्राचार्यके वरदानके अनुसार ये ही इस राज्यको पानेके अधिकारी हैं। इस निश्चयके विरुद्ध कुछ भी उत्तर नहीं दिया जा सकता
arhaḥ pūrur idaṃ rājyaṃ yaḥ sutaḥ priyakṛt tava | varadānena śukrasya na śakyaṃ vaktum uttaram ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— ปูรูสมควรแก่ราชอาณาจักรนี้ เพราะเขาเป็นบุตรผู้กระทำสิ่งอันเป็นที่พอพระทัยของท่าน และด้วยพรที่ศุกราประทานไว้ จึงไม่อาจยกถ้อยคำโต้แย้งใด ๆ ต่อมติอันแน่นอนนี้ได้
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Legitimacy in kingship is framed not only by birth but by conduct: the son who fulfills the father’s difficult demand is deemed worthy. Additionally, a boon (vara) functions as a binding moral and narrative constraint—once granted, it limits further dispute.
The narrator affirms that Pūru, having acted in a way that pleases his father, is entitled to inherit the kingdom. Because Śukra’s boon stands behind this outcome, the decision is presented as final and not open to rebuttal.