Shloka 15
आदि पर्व — अध्याय ८३: ययाति-इन्द्र-संवादः तथा अष्टक-प्रश्नः
Yayāti–Indra Dialogue and Aṣṭaka’s Inquiry
(एवमुक्ता: कुमारास्ते देवयान्या सुमध्यमा ।) तेडदर्शयन् प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम् | शर्मिष्ठां मातरं चैव तथा5<चख्युश्न॒ दारका:,सुन्दरी देवयानीके इस प्रकार पूछनेपर उन बालकोंने पिताका परिचय देते हुए तर्जनी अँगुलीसे उन्हीं नृपश्रेष्ठ ययातिको दिखा दिया और शर्मिष्ठाको अपनी माता बताया
Vaiśampāyana uvāca: evam uktāḥ kumārās te devayānyā sumadhyamāḥ | te ’darśayan pradeśinyā tam eva nṛpasattamam | śarmiṣṭhāṃ mātaraṃ caiva tathā ’cakḥyuḥ darakāḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เมื่อเทวยานีผู้เอวอรชรถามดังนั้น กุมารเหล่านั้นก็ชี้ด้วยนิ้วชี้ไปยังพระราชาผู้ประเสริฐองค์นั้นเอง และกล่าวด้วยว่า ‘ศรมิษฐาเป็นมารดาของพวกเรา’
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Hidden relationships and disputed lineage cannot remain concealed for long; dharma in family life demands clarity about parentage and responsibility, and truth emerges even through the innocent speech of children.
Devayānī questions the boys; in response, they point with the forefinger to King Yayāti as their father and state that Śarmiṣṭhā is their mother, bringing a concealed domestic reality into the open.