Shloka 68
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
मया चैतां विप्रधर्मोक्तिसीमां मर्यादां वै स्थापितां सर्वलोके । सन््तो विप्रा: शुश्रुवांसो गुरूणां देवा लोकाश्लोपशृण्वन्तु सर्वे,“धर्मशास्त्रोंमें ब्राह्मण-धर्मकी जो सीमा निर्धारित की गयी है, उसीमें मेरे द्वारा स्थापित की हुई यह मर्यादा भी रहे और यह सम्पूर्ण लोकमें मान्य हो। साधु पुरुष, ब्राह्मण, गुरुओंके समीप अध्ययन करनेवाले शिष्य, देवता और समस्त जगतके मनुष्य, मेरी बाँधी हुई इस मर्यादाको अच्छी तरह सुन लें”
vaiśampāyana uvāca |
mayā caitāṁ vipradharmokti-sīmāṁ maryādāṁ vai sthāpitāṁ sarvaloke |
santo viprāḥ śuśruvāṁso gurūṇāṁ devā lokāś ca upaśṛṇvantu sarve ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— “ข้าพเจ้าได้สถาปนาขอบเขตและข้อปฏิบัตินี้ไว้ ภายในกรอบที่คัมภีร์ธรรมะกำหนดสำหรับพราหมณ์ เพื่อให้เป็นที่ยอมรับทั่วทั้งโลก ขอให้ผู้ทรงศีล พราหมณ์ ศิษย์ผู้ศึกษา ณ เบื้องบาทครู เทพทั้งหลาย และมนุษย์ทั่วทุกแห่ง จงสดับบัญญัติที่ข้าพเจ้าวางไว้ให้ดี”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is upheld by clearly defined limits (sīmā) and socially binding norms (maryādā) grounded in śāstric prescriptions; such rules gain legitimacy when acknowledged by the virtuous, the learned, teachers and students, and even the gods.
The narrator-speaker (Vaiśampāyana) proclaims an instituted ordinance concerning brahminical dharma, urging all constituencies—good people, brahmins, disciplined students, gods, and the wider world—to hear and accept this established boundary of conduct.