Shloka 64
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
ऋतस्य दातारमनुत्तमस्य निर्धि निधीनामपि लब्धविद्या: | ये नाद्रियन्ते गुरुमर्चनीयं पापॉल्लोकांस्ते व्रजन्त्यप्रतिष्ठा:,“जो लोग सम्पूर्ण वेदके सर्वोत्तम ज्ञानको देने-वाले तथा समस्त विद्याओंके आश्रयभूत पूजनीय गुरुदेवका उनसे विद्या प्राप्त करके भी आदर नहीं करते, वे प्रतिष्ठारहित होकर पापपूर्ण लोकों--नरकोंमें जाते हैं!
ṛtasya dātāram anuttamasya nirdhi nidhīnām api labdhavidyāḥ | ye nādriyante gurum arcanīyaṃ pāpāl lokāṃs te vrajanty apratiṣṭhāḥ ||
ไวศัมปายนกล่าวว่า—ผู้ใดแม้ได้เล่าเรียนแล้วก็ยังไม่ให้เกียรติครูผู้ควรบูชา—ผู้เป็นผู้ประทานฤตะ (ธรรม) อันยอดยิ่ง และเป็นขุมทรัพย์เหนือขุมทรัพย์ทั้งปวง—ผู้นั้นย่อมไร้ศักดิ์ศรี ตกไปสู่โลกอันเป็นบาป (นรก) ทั้งหลาย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Learning is not merely acquisition of information; it carries an ethical obligation of reverence and gratitude toward the guru who transmits sacred knowledge. Disrespect to such a teacher is treated as a grave adharma leading to loss of honor and painful karmic results.
Vaiśampāyana delivers a moral injunction within the Adi Parva’s didactic context: he warns that students who have gained knowledge but fail to honor their worthy preceptor fall from social and spiritual standing and are said to reach sinful realms.