Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

ययाति–देवयानी संवादः

Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent

वैशम्पायन उवाच गुरो: सकाशात्‌ समवाप्य विद्यां भित्त्वा कुक्षिं निर्विचक्राम विप्र: । कचो<$भिरूपस्ततक्षणाद्‌ ब्राह्मणस्य शुक्लात्यये पौर्णमास्यामिवेन्दु:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! गुरुसे संजीवनी विद्या प्राप्त करके सुन्दर रूपवाले विप्रवर कच तत्काल ही महर्षि शुक्राचार्यका पेट फाड़कर ठीक उसी तरह बाहर निकल आये, जैसे दिन बीतनेपर पूर्णिमाकी संध्याको चन्द्रमा प्रकट हो जाते हैं

Vaiśampāyana uvāca: guroḥ sakāśāt samavāpya vidyāṃ bhittvā kukṣiṃ nirvicakrāma vipraḥ | kaco 'bhirūpas tatkṣaṇād brāhmaṇasya śuklātyaye paurṇamāsyām ivenduḥ ||

ไวศัมปายนกล่าวว่า—โอ้ชนเมชยะ! เมื่อกัจจะ พราหมณ์หนุ่มผู้รูปงาม ได้รับวิชชาศักดิ์สิทธิ์ต่อหน้าครูแล้ว ก็ฉีกท้องพราหมณ์ (ศุกราจารย์) ออกและออกมาในบัดดล—ประหนึ่งจันทร์ปรากฏในยามสนธยาวันเพ็ญเมื่อสิ้นปักษ์สว่าง।

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
गुरोःof the teacher
गुरोः:
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Genitive, Singular
सकाशात्from the presence/near (of)
सकाशात्:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootसकाश
समवाप्यhaving obtained
समवाप्य:
TypeVerb
Rootसम्-अव-आप्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
विद्याम्knowledge; (the) science
विद्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Accusative, Singular
भित्त्वाhaving split
भित्त्वा:
TypeVerb
Rootभिद्
FormAbsolutive (Gerund)
कुक्षिम्belly; womb
कुक्षिम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुक्षि
FormMasculine, Accusative, Singular
निर्विचक्रामcame out; stepped forth
निर्विचक्राम:
TypeVerb
Rootनिर्-वि-क्रम्
FormPerfect, 3, Singular
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Nominative, Singular
कचःKaca
कचः:
Karta
TypeNoun
Rootकच
FormMasculine, Nominative, Singular
अभिरूपःhandsome; of pleasing form
अभिरूपः:
TypeAdjective
Rootअभिरूप
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षणात्from that moment; immediately
क्षणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Ablative, Singular
ब्राह्मणस्यof the brahmin
ब्राह्मणस्य:
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Singular
शुक्लin the bright fortnight
शुक्ल:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशुक्ल
FormMasculine, Locative, Singular
अत्ययेat the end; on the completion
अत्यये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअत्यय
FormMasculine, Locative, Singular
पौर्णमास्याम्on the full-moon night
पौर्णमास्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपौर्णमासी
FormFeminine, Locative, Singular
इवlike; as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
इन्दुःthe moon
इन्दुः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्दु
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
K
Kaca
Ś
Śukrācārya
S
Sañjīvanī-vidyā
M
Moon (indu)
P
Paurṇamāsī (full-moon time)