Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्

विश्वकर्मा महाभागो जज्ञे शिल्पप्रजापति: । कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वर्धिकि:,शिल्पकर्मके ब्रह्मा महाभाग विश्वकर्मा उन्हींसे उत्पन्न हुए हैं। वे सहस्तरों शिल्पोंके निर्माता तथा देवताओंके बढ़ई कहे जाते हैं

Viśvakarmā mahābhāgo jajñe śilpaprajāpatiḥ | kartā śilpasahasrāṇāṁ tridaśānāṁ ca vardhakiḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า— วิศวกรรมาผู้ทรงสิริมงคลได้บังเกิด—เป็นประजापतिแห่งศิลปกรรม เป็นผู้สร้างศิลป์นับพัน และเลื่องนามว่าเป็นช่างไม้ของเหล่าตริดศะ (เทพทั้งสามสิบ)

विश्वकर्माViśvakarmā
विश्वकर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभागःhighly fortunate, illustrious
महाभागः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
जज्ञेwas born, came into being
जज्ञे:
Karta
TypeVerb
Rootजन्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Atmanepada
शिल्पप्रजापतिःlord/progenitor of crafts
शिल्पप्रजापतिः:
Karta
TypeNoun
Rootशिल्पप्रजापति
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्ताmaker, creator
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
शिल्पसहस्राणामof thousands of crafts
शिल्पसहस्राणाम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिल्पसहस्र
FormNeuter, Genitive, Plural
त्रिदशानामof the gods (thirty-three)
त्रिदशानाम:
Sampradana
TypeNoun
Rootत्रिदश
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
वर्धिकिःcarpenter, builder
वर्धिकिः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्धिकि
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Viśvakarmā
T
Tridaśa (the gods)

Educational Q&A

The verse elevates craftsmanship as a sacred, world-sustaining power: creative skill (śilpa) is not merely manual labor but a divinely grounded function that supports order and prosperity, even among the gods.

Vaiśampāyana describes the origin and stature of Viśvakarmā, presenting him as the progenitor of crafts and the divine builder for the gods, thereby situating technical arts within a cosmic genealogy.