Shloka 11
Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्
वामादजायताड्गुष्ठादू भार्या तस्य महात्मन: । तस्यां पञ्चाशतं कन्या: स एवाजनयन्मुनि:,इसी प्रकार उन महात्माके बायें अँगूठेसे उनकी पत्नीका प्रादुर्भाव हुआ। महर्षिने उसके गर्भसे पचास कन्याएँ उत्पन्न की
vāmād ajāyatāṅguṣṭhād ū bhāryā tasya mahātmanaḥ | tasyāṃ pañcāśataṃ kanyāḥ sa evājanayan muniḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ส่วนจากนิ้วหัวแม่มือซ้ายของมหาตมะผู้นั้น พระชายาของท่านก็ปรากฏขึ้น และในนางนั้น ฤๅษีผู้นั้นเองได้ให้กำเนิดธิดาห้าสิบ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the Mahābhārata’s theme that tapas (ascetic potency) can found and regulate lineage in extraordinary ways, reinforcing the dharmic importance of progeny and social continuity even when origins are miraculous.
Vaiśampāyana narrates that a sage’s wife manifests from his left thumb, and the sage then fathers fifty daughters through her, continuing a genealogical line central to the Adi Parva’s origin accounts.