Shloka 17
Janamejaya’s Request for Expansion; Vaiśampāyana’s Authorization and Phalāśruti of the Mahābhārata
Jaya
जनमेजय उवाच बालाभिरूपस्य तवाप्रमेय वरं प्रयच्छामि यथानुरूपम् । वृणीष्व यत् तेडभिमतं हृदि स्थितं तत् ते प्रदास्याम्पपि चेददेयम्,जनमेजयने कहा--ब्राह्मणबालक! तुम अप्रमेय हो--तुम्हारी प्रतिभाकी कोई सीमा नहीं है। मैं तुम-जैसे विद्वान्के लिये वर देना चाहता हूँ। तुम्हारे मनमें जो अभीष्ट कामना हो, उसे बताओ। वह देनेयोग्य न होगी, तो भी तुम्हें अवश्य दे दूँगा
janamejaya uvāca bālābhirūpasya tavāprameya varaṁ prayacchāmi yathānurūpam | vṛṇīṣva yat te ’bhimataṁ hṛdi sthitaṁ tat te pradāsyām api ced adeyam ||
พระเจ้าชนเมชัยตรัสว่า “โอพราหมณ์หนุ่ม เจ้าเป็นผู้หาประมาณมิได้—ความเลิศของเจ้าไร้ขอบเขต เราปรารถนาจะประทานพรให้สมควรแก่เจ้า จงเลือกสิ่งใดที่ปรารถนาอยู่ในดวงใจ เราจะให้แก่เจ้า แม้เป็นสิ่งที่โดยปกติถือว่าไม่ควรให้ก็ตาม”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal generosity and the ethical weight of speech: a king’s promise to grant a boon should be measured and dharmic, because words once given create obligation. It also underscores honoring learning and merit by offering what is ‘yathānurūpam’—appropriate to the recipient.
King Janamejaya addresses a young Brahmin (a learned boy) with admiration and offers him a boon, inviting him to state the desire held in his heart, declaring he will grant it even if it would normally be considered non-grantable.